كم رويى و راه هاى رفع آن
كم رويى و راه هاى رفع آن
يكى از مسائلى كه در دفترهاى مشاوره وراهنمايى مطرح مىشود، مشكل كمرويى دربرقرارى ارتباطات اجتماعى است. با توجهبه گسترده بودن ابعاد اين موضوع در مقالهحاضر به مساله كمرويى و روشهاى مقابلهبا آن مىپردازيم.
كمرويى، از صفات پايدار شخصيتنيست و به صورت ژنتيك و ارثى به فردمنتقل نمىشود، بلكه مجموعهاى ازرفتارهاى آموخته شده و اكتسابى است.اصولا" در حالات مشترك يك فرد خجالتىمىبينيم كه كمرويى حالتى عاطفى و هيجانىاست كه از نظر كيفى مربوط به رفتار يابرخورد متقابل با ديگران است و ممكناست تنها در برخورد با اشخاص ياموقعيتهاى خاص بروز كند. فرد كمرو بهسبب رنج ناشى از احساس ناامنى وبىكفايتى مىتواند غمگينترين افراد باشدكه پيوسته به دنياى درون خويش پناه مىبرد.براى عدهاى، كمرويى تنها باعث كاهشرفتارهاى اجتماعى مىشود; اما براى بعضىپيامدهاى جدىترى دارد. مثلا" قطعارتباط گرم و صميمانه با ديگران،اضطراب شديد در حضور ديگران،ناكامى و افسردگى به خاطر از دست دادنفرصتها، احساس حقارت، خود كم بينى و ياملامتخود.
نشانههاى كمرويى
الف - در كمرويىهاى ناشى از ضعفاراده، شخص دچار بىحوصلگى مىشود.ميلى به شركت در بحثهايى كه حتى به خودوى مربوط مىشود، ندارد. گاهى حتى بهانجام دادن كارهاى روز مره نيز تمايل ندارد.مسائل و مشكلات خود را با فرار از موقعيتو يا با پرخاشگرى حل مىكند. چنين افرادىدر ازدواج با مشكل روبرو مىشوند; چون بهعلت ضعف در تصميمگيرى، عملا" همهكارها را به ديگران محول مىكنند و اجازهدخالت در امور خصوصى خود را به ديگرانمىدهند.
ب) معمولا" افراد كمرو از حرف زدن درجمع وحشت دارند. از شوخى كردن باديگران پرهيز مىكنند و دورى و گوشه گيرىاز مردم را ترجيح مىدهند. فرد كمرواگر شاهد مشاجره و داد و فرياد دو نفرباشند - حتى اگر موضوع به او ربطىنداشته باشد - مضطرب مىشود و ياممكن استبه واسطه ترس و هيجانزياد، حق را به فرد قوىتر بدهد. چنيناشخاصى معمولا" جرات شركت درامتحانات شفاهى، سمينارها وكنفرانسها و بحثهاى كلاسى راندارند.
ج) گاهى فرد براى پنهان كردنضعفهاى شخصيتى و ناتوانىهاىخود در روابط اجتماعى، دستبه يكرشته فعاليتهايى براى اثبات وجودخويشتن مىزند. مثلا" فردى كه هنگامسخن گفتن، به شيوهاى اغراق آميز ازقدرت بيان و نفوذ كلام استفادهمىكند، مىخواهد خود را مهم و برتراز ديگران نشان دهد. حتى مواقعى نيزكه فرد به شيوهاى غير قابل انتظار ازطريق دست انداختن ديگران و يامسخره كردن، سعى دارد خود را بهشكلى تصنعى مطرح كند، احتمالزيادى وجود دارد كه براى جبرانعدم اعتماد به نفس و احساسكمرويى در خود دستبه اين اعمالمىزند.
د) معمولا" در افراد كمرو،هوشيارى و دقت و توجه به حداقلمىرسد. ترس و وحشت فوقالعاده وفشار درونى، عقل و هوش فرد را درهالهاى از ابهام فرو مىبرد.
ه) اين افراد در ابراز عقايد، علايقو احساسات خود دچار مشكلند و دربسيارى از مواقع درخواستها ومخالفتهاى خود را بيان نمىكنند كهطبيعتا اين امر هم فشار درونى را براىآنها به دنبال دارد.
و) نشانه و جلوههاى فيزيولوژيكمانند عرق كردن، خشك شدن بزاقدهان و فرو بردن مكرر آب دهان،انقباض عروق - كه پريدگى رنگصورت را به وجود مىآورند -ناراحتىهاى مهم تكلم و تنفسى ،گرفتگى گلو و ارتعاش انگشتان و ....
علل كمرويى
روان شناسان براى كمرويى عللمختلفى را بر مىشمرند كه از ميان آنهاسه عامل اهميتبيشترى دارند:
۱) ضعف مهارتهاى اجتماعى: اينافراد از دوران كودكى بر خورد وارتباط صحيح با ديگران و مهارتهاىاجتماعى را نياموختهاند و يا در اينموارد ياد گيرى ناقصى دارند. به همينترتيب در طى دوران رشد و بزرگسالىهم در برقرارى